Istanbul je jedina svetska prestonica koja se nalazi na dva kontinenta, zauzimajući obe strane Bosforskog moreuza koji deli Evropu i Aziju. Ovaj divni i istorijski grad se nalazi u severozapadnom delu Turske. On povezuje i dva mora: Crno i Mramorno. Ima prirodnu luku Zlatni rog koja je pored geografske pogodnosti koju je pružila gradu koji je na tom mestu osnovan, stecište istorijskih događaja. Prestonica Turske ima 12.8 miliona stanovnika i prostire se na površini od 5.343 km2 sa gustinom naseljenosti 2.392 stanovnika/1 km2. Najviša tačka u gradu se nalazi na brdu Kalmika i iznosi 288 m. Istanbul se nalazi na seizmički vrlo aktivnom položaju. Godine 1509.grad je pogodio zemljotres koji je odneo više od 10.000 života i preko 100 džamija. Godine 1999.drugi strašni zemljotres je odneo 17.000 života u samom gradu i bar još 1.000 u prigrađima. Geolozi su zabrinuti zbog predviđanja da će najdalje do 2030.godine zemljotres magnitude 7.6 doneti nove žrtve i oštećenja. Verovatnoća ovog predviđanja je veća od 60%.

Oko 660 g.pne. Istanbul su osnovali grčki mornari iz Megare. Grad su nazvali Vizantion po svom kralju Vizasu. Godine 330 pne.grad je postao istočna prestonica Rimskog carstva i dobio novo ime Konstantinopolj, po Konstantinu Velikom. Ovaj veliki vladar je pokušao da ustanovi i ime Novi Rim, ali to nije uspelo i grad je ostao Konstantinopolj sve do osnivanja Republike Turske. Kod nas i uopšte u južno- i istočnoslovenskim jezicima se na grad referiralo najviše imenom Carigrad, a kasnije i Stambol. Turske vlasti su 1930.godine na međunarodnom nivou ustanovili naziv Istanbul, koji je kod njih u upotrebi još od X veka. Reč potiče od grčke fraze „eis tan polin“ što znači „u gradu“. Istanbul ima nadimak Grad sedam brda, jer je osnovan na sedam brda od kojih svako nosi po džamiju. Prva naselja na području Istanbula datiraju iz perioda između XIII i XI veka pne. Formirala su ih Tračka plemena u vidu dva naselja Ligos i Semistra. Vizantion zvanično postaje deo Rimskog carstva tek 73.godine. Na početku V veka pne. grad je bio pod relativno kratkom persijskom vlašću, jer su ga Grci povratili za vreme grčko-persijskih ratova.

Godine 330.grad je zvanično postao prestonica Istočnog rimskog, odnosno Vizantijskog carstva. Predstavljao je centar širenja grčke kulture i hrišćanstva na istok. Izgrađene su mnoge crkve, među kojima i Aja Sofija. Velikim delom srednjeg veka Konstantinopolj je bio najbogatiji i najveći istočni grad. Slabljenje grada je otpočelo posle Četvrtog krstaškog rata kada je na kratko postao centar Latinskog carstva, ali ubrzo povraćen pravoslavnom Vizantijskom carstvu 1261.godine. pored oslabljene ekonomije populacija je spala sa pola miliona stanovnika u IX veku na 40.000 stanovnika. Ovo slabljenje i postepeno otomansko zauzimanje okolnih manjih gradova, doveli su do toga da 29.maja 1453. Konstantinopolj padne u tuke Mehmeda II Osvajača i postane prestonica Otomanskog Carstva. Za samo nekoliko sati osvajač je Aju Sofiju pretvorio u džamiju. Mehmed II je odmah otpočeo restauraciju grada. Obnovljena je infrastruktura, napravljan Veliki bazar i izgrađena palata Topkapi, koja je služila kao sultanova rezidencija. Sultan je napravio pravi kosmopolitski grad nastanujući u njega – što milom, što silom – hrišćane, muslimane i jevreje. Grad je uskoro postao simbol islamske vere. Sa procvatom umetnosti, keramike, skulpture i čitave islamske kulture, razvija se i islamska arhitektura oličena u brojmnim grandioznim džmijama i kupatilima, koja su projektovali najbolji arhitekti tadašnjeg Otomanskog carstva. Period procvata je posebno bio izražen za vreme vladavine Sulejmana Veličanstvenog, od 1520.do 1566. Razvoj grada dokazao je i ogroman porast populacije koji je u XVIII veku dostigao 570.000 stanovnika.

U XIX veku podignuto je više mostova preko Zlatnog roga, grad je železničkom prugom povezan sa Zapadnom Evropom, a 1875.dobio jedan od najstarijih železničkih tunela na svetu. Uprkos ovom razvoju, XX vek je nagovestio pad Otomanskog carstva. Mladoturska revolucija je 1908.godine ponovo uspostavila Skupštinu koju je sultan Abrul Hamid II ukinuo 1878. Istanbul je kraj Prvog svetskog rata dočekao okupiran od strane Britanaca, Francuza i Italijana. Godine 1922.poslednji sultan Mehmed IV je proteran, a 29.oktobra 1923.proglašena je Republika Turska. Uskoro je Turska dobila novu prestonicu – Ankaru. Četrdesetih i pedesetih godina prošlog veka Istanbul doživljava ubrzani razvoj. Sedamdesetih populacija počinje ubrzano da se povećeva zahvaljujući novim radnim mestima koja se otvaraju u novonastalim fabrikama.

 

Definitivno najpopularnije i istorijski najkoncentrovanije mesto u Istanbulu je Sultanahmet. Ovo je najstariji deo grada, proglašen od strane UNECSO-a za Svetsko nasleđe. Malazi se na poluostrvu Eminonu koje leži na raskršću Zlatnog roga, Bosfora i Mramornog mora. Pored vrlo važnih i poznatih zdanja, ovaj deo grada sadrži prelepe ulice koje ukrašavaju drvene kuće, kafei sa malim baštama skrivenim u gradskom zelenilu i puno mačaka.

Među zdanjima koja zadivljuju na Sultanahmetu prva na spisku je svakako Aja Sofija. Ovo zdanje je prvobitno bilo pravoslavna crkva koju je 537.godine izgradio vizantijski osvajač Justinijan I. Do 1453.godine kada ju je sultan Mehmed Osvajač pretvorio u džamiju, ova crkva je bila najveći hrišćanski hram na svetu. Kada je uspostavljena Republika Turska Aju Sofiju je prvi sekularni vođa Mustafa Kemal Ataturk pretvorio u muzej.

Plava džamija ili Sultanahmet džamija je jedna od najpopularnijih u Istanbulu. Prvo ime nosi po boji svojih prelepih kupola, a drugo po vladaru koji je bio aktuelan za vreme njene izgradnje 1609-1616., sultanu Ahmetu I. Nalazi se nasuprot Aja Sofiji i smatra se da ju je sultan izgradio ne bi li njome pariro veličini i sjaju prvobitno pravoslavne crkve. Džamiju je projektovao Sedefkar Mehmet Aga.

Topkapi palata je grandiozno delo koje posetiocima oduzima dah. Ona je i najposećenija atrakcija u Istanbulu. Izgrađena je 1478.na zahtev sultana Mehmeta II. Tokom 4 veka je služila kao rezidencija sultana. Godine 1924.je pretvorena u muzej a od 1985.je pod zaštitom kao Svetsko nasleđe. Ovo jedinstveno zdanje se prostire na 70.000 m2 i sadrži različite zgrade, bašte i odeljke. Nekada su u Topkapi palati ujedno bili univerzitet, džamija, savet i još par bitnih institucija, a u njoj je živelo 4.000 ljudi. Kao muzej, palata sadrži izuzetno velike i vredne kolekcije oružja, kostima, nakita i drugih eksponata vezanih za tursku kulturu i istoriju. Najinteresantiji eksponati su ogrtač i mač proroka Muhameda i zbirka njegovog porcelana. U muzeju se nalazi i peti najveći dijamant u svetu, Kasikçi. U palate se nalazi i harem. Kao turistička pogodnost otvoreni su u njoj i restoran, menjačnica i prodavnica suvenira.

VIDEO

Kontaktirajte nas

FENIX TRAVEL - Turistička agencija 
Adresa: Subote Vrlića 10a
Tel: 024/548-580
E-mail: Ova adresa el. pošte je zaštićena od spambotova. Omogućite JavaScript da biste je videli.
Radno vreme: 09 - 20h radnim danima, subotom 09 - 14h